Kategorie
- NOWOŚCI
- BIZNES I FIRMA
- BUDOWNICTWO
- FINANSE
- KADRY i HR
- KOŚCIÓŁ I WYZNANIA
- MARKETING I SPRZEDAŻ
- NIERUCHOMOŚĆI
- OCHRONA ŚRODOWISKA
- OCHRONA ZDROWIA
- PODATKI
- POLITYKA
- PRAWO
- PRODUKCJA LOGISTYKA
- RZĄD I SAMORZĄD
- SĄDY I ORZECZNICTWO
- SŁUŻBY MUNDUROWE
- SZKOLNICTWO
- SZKOLENIA
- TELEKOMUNIKACJA
- TRANSPORT SPEDYCJA
- TURYSTYKA
- UNIA EUROPEJSKA
- SERIE WYDAWNICZE
- SŁOWNIKI I LEKSYKONY
Alimenty
dr Wojciech Maciejko , Jacek Ignaczewski , Marta Romańska
Niniejsze opracowanie zostało poświęcone alimentom. Poza klasycznym, kodeksowym ujęciem alimentów składają się nią ponadto takie zagadnienia jak: administracyjne środki dyscyplinowania dłużnika, fundusz alimentacyjny, egzekucja krajowa i zagraniczna świadczeń alimentacyjnych oraz jurysdykcja w sprawach o alimenty. Publikacja dodatkowo została uzupełniona wzorami pism procesowych. Przeznaczona jest zarówno dla sędziów, adwokatów, radców prawnych, studentów prawa i aplikantów zawodów prawniczych, jak również dla bezpośrednich adresatów norm prawnych w niej zawartych dłużników i wierzycieli alimentacyjnych.
Sądowe Komentarze Tematyczne to seria wydawnicza, stworzona przez praktyków – z myślą o praktykach. Ma ona za zadanie dostarczyć im przydatnego i wszechstronnego narzędzia pracy. Każdy tom serii zawiera przekrojowe ujęcie problematyki objętej tytułem danej publikacji.
Poszczególne tomy składają się z:
* komentarza tezowego – zawierającego syntetyczne ujęcie najważniejszych kwestii dotyczących omawianego zagadnienia prawnego,
* części opisowej – stanowiącej rozwinięcie i uzupełnienie tez wskazanych w części pierwszej o poglądy doktryny, orzecznictwo i literaturę,
* systemu odesłań między częściami – ułatwiającego szybkie poruszanie się między częścią pierwszą i drugą oraz odnajdywanie w ich treści interesujących Czytelnika wątków.
Redaktor serii – sędzia Jacek Ignaczewski oraz autorzy – praktycy i specjaliści w swoich dziedzinach, gwarantują wysoki poziom merytoryczny opracowania.
Sądowe Komentarze Tematyczne to seria wydawnicza, stworzona przez praktyków – z myślą o praktykach. Ma ona za zadanie dostarczyć im przydatnego i wszechstronnego narzędzia pracy. Każdy tom serii zawiera przekrojowe ujęcie problematyki objętej tytułem danej publikacji.
Poszczególne tomy składają się z:
* komentarza tezowego – zawierającego syntetyczne ujęcie najważniejszych kwestii dotyczących omawianego zagadnienia prawnego,
* części opisowej – stanowiącej rozwinięcie i uzupełnienie tez wskazanych w części pierwszej o poglądy doktryny, orzecznictwo i literaturę,
* systemu odesłań między częściami – ułatwiającego szybkie poruszanie się między częścią pierwszą i drugą oraz odnajdywanie w ich treści interesujących Czytelnika wątków.
Redaktor serii – sędzia Jacek Ignaczewski oraz autorzy – praktycy i specjaliści w swoich dziedzinach, gwarantują wysoki poziom merytoryczny opracowania.
format: , ilość stron: 704
ISBN: 978-83-255-0794-7
pokaż »Spis treści.
Przedmowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XVII
Wykaz skrótów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIX
Część I. Obowiązek alimentacyjny
w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym
A. Komentarz tezowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r.
(Dz.U. Nr 9, poz. 59) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Tytuł I. Małżeństwo. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Dział II. Prawa i obowiązki małżonków . . . . . . . . . . . . . . . 3
Art. 27–28. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Dział IV. Ustanie małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
Art. 58–614 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
Tytuł II. Pokrewieństwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Dział II. Przysposobienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Art. 125 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Dział III. Obowiązek alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Art. 128–1441 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
Rozdział 1. Ogólna charakterystyka obowiązku
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
1. Krąg uprawnionych i zobowiązanych . . . . . . . . . . . . . 39
2. Cechy obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
3. Treść obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
4. Zabezpieczenie wykonania alimentów . . . . . . . . . . . . . 42
4.1. Tryb zabezpieczenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.2. Sposoby zabezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.3. Poręczenie alimentów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
5. Fikcyjność procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
6. Dochodzenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
6.1. Tryb . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
6.2. Właściwość sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
6.3. Legitymacja czynna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
6.4. Koszty sądowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48
6.5. Zwrot pozwu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
6.6. Zabezpieczenie roszczenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
6.7. Dowody z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
6.8. Ugoda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
6.9. Granice rozpoznania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
6.10. Sentencja orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
6.11. Zmiana uprawnionego do odbioru alimentów . . . . . . . . 57
6.12. Skarga kasacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
7. Fundusz alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
Rozdział 2. Kolejność obowiązków alimentacyjnych . . . . . . . . 65
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
2. Zbieg zobowiązanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
2.1. Zbieg rodzica z krewnymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
2.2. Zbieg małżonka z krewnymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
2.3. Kolejność obowiązku względem pasierba. . . . . . . . . . . 68
2.4. Kolejność obowiązku w razie przysposobienia . . . . . . . 68
3. Zakres obowiązku krewnych w tym samym stopniu. . . . 69
4. Powstanie obowiązku zobowiązanego w dalszej
kolejności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
4.2. Brak zobowiązanego w bliższej kolejności . . . . . . . . . . 71
4.3. Niemożność spełnienia obowiązku przez zobowiązanego
w bliższej kolejności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
4.4. Utrudnienia w uzyskaniu alimentów . . . . . . . . . . . . . . 72
4.5. Ciężar i przedmiot dowodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
Rozdział 3. Podstawy roszczeń alimentacyjnych
(art. 133 KRO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
2. Niedostatek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
3. Alimentowanie pełnoletniego dziecka . . . . . . . . . . . . . 81
4. Samodzielność dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
4.1. Zasiłek dla bezrobotnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
4.2. Studia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
4.3. Zawarcie małżeństwa przez dziecko . . . . . . . . . . . . . . 86
5. Obowiązek alimentacyjny pomiędzy rodzeństwem . . . . . 86
5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
5.2. Nadmierny uszczerbek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
5.3. Najbliższa rodzina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
6. Roszczenia matki dziecka pozamałżeńskiego przeciwko
ojcu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
6.1. Roszczenia na podstawie art. 141 KRO. . . . . . . . . . . . 88
6.2. Roszczenia z art. 142 KRO. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
6.3. Łączne dochodzenie pochodzenia dziecka z roszczeniami
majątkowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
7. Alimenty w stosunku powinowactwa. . . . . . . . . . . . . . 94
7.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94
7.2. Zbieg obowiązku ojczyma/macochy z krewnymi dziecka 96
7.3. Zbieg obowiązku pasierba z dziećmi. . . . . . . . . . . . . . 97
Rozdział 4. Obowiązek alimentacyjny małżonków . . . . . . . . . 99
1. Obowiązek w trakcie małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1. Przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny
(art. 27 KRO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1.2. Wspólne pożycie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1.3. Alimenty a wina rozkładu pożycia . . . . . . . . . . . . . . . 101
1.1.4. Potrzeby rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
1.1.5. Zakres obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103
1.1.6. Urlop wychowawczy bez porozumienia z małżonkiem . . 105
1.1.7. Tryb dochodzenia spełnienia obowiązku . . . . . . . . . . . 106
1.2. Nakaz wypłaty wynagrodzenia i innych należności
do rąk małżonka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
1.2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
1.2.2. Pojęcie „inne należności” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
1.2.3. Tryb dochodzenia nakazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
1.2.4. Zabezpieczenie wniosku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
1.2.5. Uchylenie, zmiana orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
1.2.6. Upadek nakazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
1.2.7. Nakaz a egzekucja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
2. Obowiązek po ustaniu małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . 110
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
2.2. Konstytucyjny wymiar obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . 111
2.3. Kontynuacja obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
2.4. Zwykły obowiązek alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . 114
2.4.1. Odmowa pomocy społecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2.5. Rozszerzony obowiązek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2.5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2.5.2. Pogorszenie sytuacji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
2.5.3. Swoboda sędziowska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
2.5.4. Niezawinione przyczynienie się do rozkładu pożycia . . . 120
2.5.5. Zgodność z Konstytucją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
2.6. Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego . . . . . . . . . . . 121
2.7. Przedłużenie obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
2.7.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
2.7.2. Wyjątkowe okoliczności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124
2.7.3. Okres przedłużenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125
2.8. Odesłanie do obowiązku alimentacyjnego między
krewnymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
3. Obowiązek wzajemnej pomocy separowanych
małżonków. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128
Rozdział 5. Dochodzenie alimentów w procesie o rozwód
i separację . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1. Alimenty na rzecz małżonka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1.2. Termin płatności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1.3. Kumulacja żądań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
1.4. Powaga rzeczy osądzonej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
2. Alimenty na rzecz dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
2.2. Koszty utrzymania i wychowania . . . . . . . . . . . . . . . . 135
2.3. Określenie „wysokości” alimentów w naturze. . . . . . . . 135
2.4. Rygor natychmiastowej wykonalności i zabezpieczenie
roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136
2.5. Ustalenie alimentów przed sprawą o rozwód . . . . . . . . 137
2.6. Dobrowolne łożenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
2.7. Skutek braku rozstrzygnięcia o alimentach. . . . . . . . . . 137
Rozdział 6. Zakres świadczeń alimentacyjnych . . . . . . . . . . . 138
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
2. Usprawiedliwione potrzeby uprawnionego . . . . . . . . . . 140
2.1. Potrzeby mieszkaniowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
2.2. Potrzeby przyszłe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
2.3. Zwolnienie od kosztów sądowych. . . . . . . . . . . . . . . . 142
3. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego . . . 143
3.1. Zadłużenie zobowiązanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
3.2. Zbycie substancji majątku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
3.3. Pozbawienie wolności zobowiązanego a zakres jego
obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
4. świadczenia z pomocy społecznej a alimenty . . . . . . . . 152
5. Szczególna ochrona uprawnionego na podstawie
art. 136 KRO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
5.2. Zrzeczenie się prawa lub zarobkowania . . . . . . . . . . . . 157
5.3. Ważny powód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
5.4. Ograniczenie czasowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
Rozdział 7. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego . . . . . . . . 160
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
2. świadczenia w naturze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
3. Sposób płatności alimentów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
4. Rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia . . . . . . . . 164
Rozdział 8. Uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego . . . . 165
1. Podstawy uchylenia się. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
2. Uchylenie się na podstawie zasad współżycia
społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
2.2. Narkomania i alkoholizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169
2.3. Szykana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
2.4. Wina rozkładu pożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
2.5. Wygórowane roszczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
Rozdział 9. Przedawnienie roszczeń o świadczenia
alimentacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
1. Pro praeterito nemo alituri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
2. Okres przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
3. Zawieszenie biegu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . 173
4. Przedawnienie w postępowaniu egzekucyjnym . . . . . . . 175
Rozdział 10. Zmiana zakresu obowiązku alimentacyjnego. . . . 176
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176
2. Istotna zmiana stosunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
3. Znaczenie umowy o alimenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
4. Zakres postępowania dowodowego . . . . . . . . . . . . . . . 178
5. Udzielenie zabezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
6. Legitymacja – interwencja uboczna. . . . . . . . . . . . . . . 180
7. Treść orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
8. Zbieg roszczeń z art. 138 KRO i art. 840 KPC . . . . . . 181
Rozdział 11. Roszczenie zwrotne na podstawie art. 140 KRO . 184
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184
2. Możliwości zobowiązanego a wysokość regresu . . . . . . 185
3. Regres pomiędzy rodzicami dziecka . . . . . . . . . . . . . . 185
4. Regres wobec małżonka ojczyma/macochy. . . . . . . . . . 187
5. Konsekwencje oddalenia powództwa o ustalenie
ojcostwa na regres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
6. Zwrot kosztów obrony nieletniego . . . . . . . . . . . . . . . 188
7. Regres po rozwodzie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189
Rozdział 12. Rozwiązanie przysposobienia a obowiązek
alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
1. Zakres orzekania o obowiązku alimentacyjnym. . . . . . . 190
2. Obowiązek alimentacyjny przysposabiającego
a rodziców naturalnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192
3. Termin wymagalności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192
Część II. Administracyjne środki dyscyplinowania
dłużnika alimentacyjnego oraz fundusz alimentacyjny
A. Komentarz tezowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
z 7 września 2007 r. (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) . 195
Rozdział I. Przepisy ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
Art. 1–2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
Rozdział 2. Zasady pomocy państwa osobom uprawnionym
do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego
w przypadku bezskuteczności egzekucji oraz działania
podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych. . . . . . . . 201
Art. 3–8 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
Rozdział 3. Warunki nabywania prawa do świadczenia
z funduszu alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
Art. 9–14 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
Rozdział 4. Zasady i tryb postępowania w sprawach
przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu
alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
Art. 15–30. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
Rozdział 5. Finansowanie realizacji zadań przewidzianych
w ustawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
Art. 31 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
Rozdział 6. Zmiany w przepisach obowiązujących. . . . . . . . . 230
Rozdział 7. Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy
o wejściu w życie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
Rozdział 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
Rozdział 2. Zakres przedmiotowy regulacji. . . . . . . . . . . . . . 246
Rozdział 3. Administracyjne środki dyscyplinowania dłużnika
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
1. Dłużnik alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
2. Współdziałanie wójta z komornikiem sądowym . . . . . . 252
3. Działania wobec dłużnika alimentacyjnego. . . . . . . . . . 265
4. Wywiad alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
5. Oświadczenie o dochodach dłużnika alimentacyjnego. . . 272
6. Regres należności z tytułu świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276
7. Sankcja administracyjna z tytułu wypłaty świadczenia
wierzycielowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282
Rozdział 4. Prawo do świadczenia z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
1. Istota prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego . 285
2. Osoba uprawniona do świadczenia z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289
3. Wyłączenia podmiotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299
4. Wstrzymanie wypłaty świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . 300
5. Organ właściwy w sprawach świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309
6. Koordynacja świadczeń z funduszu alimentacyjnego . . . 311
7. Weryfikacja prawodawcza świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
Rozdział 5. Postępowanie w sprawach świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327
1. Natychmiastowa wykonalność decyzji w sprawach
świadczeń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327
2. Upoważnienie do wydawania decyzji . . . . . . . . . . . . . 336
3. Szczególne instytucje procesowe służące szybkości
postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
4. Postępowanie w sprawach zwrotu nienależnie
pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego . . . . . 342
Część III. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych
i rent o charakterze alimentacyjnym
A. Komentarz tezowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
Kodeks postępowania cywilnego z 17 listopada 1964 r.
(Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
Część druga. Postępowanie zabezpieczające . . . . . . . . . . . . . 356
Tytuł II. Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych . . . . . . . . . 356
Art. 753–754 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356
Tytuł III. Przepisy szczególne o egzekucji . . . . . . . . . . . . 360
Dział V. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych. . . . . . . . . 360
Art. 1081–1088 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360
B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391
Rozdział 1. Wierzytelności, do których stosuje się przepisy
o egzekucji alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391
Rozdział 2. Żródła prawa dla egzekucji i zabezpieczenia
alimentów oraz rent o charakterze alimentacyjnym . . . . . . 394
Rozdział 3. Podstawa wszczęcia egzekucji. . . . . . . . . . . . . . . 398
1. Tytuł egzekucyjny – pojęcie i rodzaje . . . . . . . . . . . . . 398
2. Postępowanie klauzulowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 412
3. Wniosek o wszczęcie egzekucji lub wykonanie
zabezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420
Rozdział 4. Organy egzekucyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
1. Rodzaje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
2. Właściwość organów egzekucyjnych . . . . . . . . . . . . . . 423
3. Zbiegi egzekucji oraz egzekucji i zabezpieczenia . . . . . 427
Rozdział 5. Przebieg postępowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436
1. Czynności procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436
2. Dochodzenia i wywiady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 437
3. Zakres zaspokojenia należności alimentacyjnych
w egzekucji poszczególnymi sposobami. . . . . . . . . . . . 444
3.1. Egzekucja z wynagrodzenia za pracę . . . . . . . . . . . . . 444
3.2. Zatrudnienie dłużnika u osoby bliskiej . . . . . . . . . . . . 446
3.3. Egzekucja z wierzytelności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 446
3.4. Egzekucja ze świadczeń rentowych i emerytalnych . . . . 448
3.5. Egzekucja z rachunków bankowych . . . . . . . . . . . . . . 451
Rozdział 6. środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym 452
1. Klasyfikacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452
2. Powództwo opozycyjne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454
2.1. Powództwo opozycyjne a powództwo z art. 138 KRO . . 458
3. Powództwo ekscydencyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459
4. Powództwo osoby trzeciej, której wierzytelność
zaspokajana jest w niższej pozycji niż alimenty o ustalenie 461
5. Skarga na czynności komornika . . . . . . . . . . . . . . . . . 462
5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462
5.2. Skutki wniesienia skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467
5.3. Tok czynności procesowych wywołanych wniesieniem
skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467
5.4. Skutki nieuzupełnienia braków formalnych. . . . . . . . . . 469
6. Zarzuty przeciwko planowi podziału . . . . . . . . . . . . . . 470
7. Zażalenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471
8. Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania jej
sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. . . . . . . . . . . . . . . 472
8.1. Zakres rozpoznania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477
8.2. Zakres orzekania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 479
8.3. Skutki uwzględnienia skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 482
Rozdział 7. Koszty wykonania zabezpieczenia i koszty
postępowania egzekucyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483
2. Zaskarżalność postanowień w przedmiocie kosztów. . . . 486
Rozdział 8. Szczególne tryby przymusowego, pozaegzekucyjnego
zaspokajania roszczeń alimentacyjnych. . . . . . . . . . . . . . . 489
Rozdział 9. Egzekucja świadczeń na rzecz Funduszu
Alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492
Część IV. Jurysdykcja w sprawach alimentacyjnych
Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 497
Rozdział 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 497
Rozdział 2. Normy kolizyjne krajowe dotyczące właściwości
sądu w sprawach alimentacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498
1. Ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) . . . . . . . . . 498
2. Ustawa z 12.11.1965 r. – Prawo prywatne
międzynarodowe (Dz.U. Nr 46 poz. 290 ze zm.) . . . . . 498
Rozdział 3. Normy kolizyjne międzynarodowe (wielostronne) . 501
1. Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań
alimentacyjnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501
2. Konwencja o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych
za granicą sporządzona w Nowym Jorku 20.6.1956 r.
(Dz.U. z 1961 r. Nr 17, poz. 87). W stosunku do Polski
weszła w życie 12.11.1960 r.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501
3. Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń
sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
sporządzona w Lugano 16.9.1988 r. (Dz.U. z 2000 r.
Nr 10, poz. 132). W stosunku do Polski weszła
w życie 1.2.2000 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502
4. Rozporządzenie Rady (WE) Nr 44/2001 z 22.12.2000 r.
o jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń
w sprawach cywilnych i handlowych. (Dz.Urz. UE.L
z 2001 r. Nr 12, s. 1, wyd. specjal. Dz.Urz.UE.WS
rozdz. 19 t. 4, s. 42). W stosunku do Polski weszło
w życie 1.5.2004 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504
Rozdział 4. Umowy dwustronne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505
1. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką
Białorusi o pomocy prawnej i stosunkach prawnych
w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych
i karnych, sporządzona w Mińsku 26.10.1994 r.
(Dz.U. z 1995 r. Nr 128, poz. 619) . . . . . . . . . . . . . . 505
2. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą
o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach
cywilnych i karnych sporządzona w Kijowie
24.5.1993 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 96, poz. 465 ze zm.). . 505
3. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Federacją
Rosyjską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych
w sprawach cywilnych i karnych – sporządzona
w Warszawie 16.9.1996 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 83,
poz. 750) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
4. Zasada wzajemności z USA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507
Część V. Egzekucja alimentów z zagranicy
Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
Rozdział 1. Zasady kierowania wniosków alimentacyjnych
za granicę. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
2. Niezbędne dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 512
3. Warunki wspólne dla wszystkich umów. . . . . . . . . . . . 516
4. Tryby przesyłania wniosków – umowy wielostronne
(konwencje), umowy dwustronne, zasada wzajemności. . 516
4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516
4.2. Zasada wzajemności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517
4.3. Umowy wielostronne, których Polska jest stroną. . . . . . 518
4.4. Umowy dwustronne, których Polska jest stroną . . . . . . 519
4.5. Wybór podstawy prawnej skierowania wniosku
o egzekucję alimentów za granicę . . . . . . . . . . . . . . . 521
Rozdział 2. Konwencja nowojorska z 20.6.1956 r. . . . . . . . . . 522
1. Sygnatariusze konwencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 522
2. Wymagane dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523
3. Organ przesyłający i Organ przyjmujący . . . . . . . . . . . 524
4. Język wniosku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 524
5. Przebieg postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 525
Rozdział 3. Wniosek o stwierdzenie wykonalności orzeczenia
w innym państwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 527
Rozdział 4. Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń
odnoszących się do obowiązków alimentacyjnych,
sporządzona w Hadze 2.10.1973 r., (Dz.U. z 2000 r. Nr 2,
poz. 13), w stosunku do Polski weszła w życie 1.7.1996 r. . . 529
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529
2. Wymagane dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530
3. Przesyłanie wniosku. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530
Rozdział 5. Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu
orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych,
sporządzona w Lugano 16.9.1988 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 10,
poz. 132) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532
2. Wymagane dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532
3. Zastosowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533
4. Najwyższe uprzywilejowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533
Rozdział 6. Uregulowania prawne kwestii stwierdzenia
wykonalności oraz wykonywania orzeczeń zasądzających
alimenty w Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 534
Rozdział 7. Uzyskanie pomocy prawnej w innym państwie
członkowskim (wniosek o zwolnienie od kosztów
i ustanowienie adwokata) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 536
Rozdział 8. Procedura uznania i stwierdzenia wykonalności
zagranicznego orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538
2. Rodzaje orzeczeń podlegających uznaniu i stwierdzeniu
wykonalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538
3. Przesłanki wymagane do stwierdzenia wykonalności
orzeczenia i najczęstsze przyczyny odmowy. . . . . . . . . 539
4. Skutki odmowy uznania orzeczenia. . . . . . . . . . . . . . . 540
Rozdział 9. Legalizacja dokumentów do użytku za granicą
i uregulowania prawne tej kwestii . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542
1. Pełna legalizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542
2. Konwencja znosząca pełną legalizację. . . . . . . . . . . . . 542
3. Apostille. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543
XIII
Rozdział 10. Europejski Tytuł Egzekucyjny dla roszczeń
bezspornych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544
1. Warunki uzyskania ETE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544
2. Zaświadczenia ETE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545
3. Odmowa wydania ETE i skutki odmowy. . . . . . . . . . . 546
Rozdział 11. Przegląd państw, charakterystyka postępowania
oraz praktyczne uwagi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547
1. Algieria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547
2. Australia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547
3. Austria. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 548
4. Belgia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551
5. Dania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 552
6. Finlandia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553
7. Francja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554
8. Grecja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556
9. Hiszpania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 557
10. Holandia (Niderlandy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 558
11. Irlandia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 558
12. Kanada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 559
13. Niemcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 561
14. Norwegia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563
15. Stany Zjednoczone Ameryki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 564
Formularze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565
16. Syria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567
17. Szwajcaria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567
18. Szwecja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 569
19. Turcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570
20. Wielka Brytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571
21. Włochy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 576
Rozdział 12. Pomoc w przygotowaniu wniosku oraz w toku
postępowania o egzekucję alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . 578
Rozdział 13. Nieznane miejsce pobytu osoby zobowiązanej
za granicą. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 579
Rozdział 14. Alimenty dla osoby dorosłej . . . . . . . . . . . . . . . 580
Rozdział 15. Ograniczenia egzekucji z zagranicy . . . . . . . . . . 581
Rozdział 16. Obliczanie długu alimentacyjnego . . . . . . . . . . . 582
Rozdział 17. Zakończenie obowiązku alimentacyjnego . . . . . . 584
Rozdział 18. Bezskuteczność egzekucji alimentów z zagranicy . 585
Rozdział 19. Koszty egzekucji alimentów z zagranicy
ponoszone przez wnioskodawcę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 586
Rozdział 20. Podsumowanie i wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . 588
Część VI. Wzory pism i wniosków
Wzory pism do Części I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 593
1. Pozew o alimenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 593
2. Pozew o podwyższenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . 595
3. Pozew o obniżenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 597
4. Pozew o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego . . . . . 598
XIV
5. Pozew o zapłatę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 599
6. Wniosek o nakazanie wypłacenia małżonkowi
wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 600
Wzory pism do Części II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601
1. Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601
2. Zaświadczenie o dochodzie członków rodziny . . . . . . . 607
3. Oświadczenie o dochodzie członków rodziny
rozliczających się ryczałtowo. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 608
4. Oświadczenie o dochodzie członków rodziny
niepodlegających opodatkowaniu w roku poprzednim. . . 609
5. Zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji
alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 612
6. Oświadczenie majątkowe dłużnika alimentacyjnego . . . . 615
Wzory pism do Części III. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617
1. Wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów. . . . . . . . . . 617
2. Skarga na czynności komornika . . . . . . . . . . . . . . . . . 618
3. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. . . . . 620
4. Pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. 622
5. Pozew o zwolnienie spod egzekucji . . . . . . . . . . . . . . 624
Wzory pism do Części V . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627
1. Wniosek o egzekucję alimentów za granicą . . . . . . . . . 627
2. Wniosek o egzekucję alimentów do Turcji na podstawie
Konwencji nowojorskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 629
3. Oświadczenie o sytuacji materialnej dla Organu
przyjmującego w trybie Konwencji nowojorskiej
z 20.6.1956 r. – w Austrii – formularz ZPForm 1. . . . . 632
4. Pełnomocnictwo dla organu za granicą na podstawie
Konwencji nowojorskiej z 20.6.1956 r. . . . . . . . . . . . . 641
5. Przykład urzędowego zaświadczenia o wysokości
odsetek ustawowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 642
6. Wniosek o uznanie (stwierdzenie wykonalności)
orzeczenia zagranicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 643
Załącznik Nr 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 645
Załącznik Nr 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 661
Załącznik Nr 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 663
Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 667
XV
Wykaz skrótów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . XIX
Część I. Obowiązek alimentacyjny
w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym
A. Komentarz tezowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r.
(Dz.U. Nr 9, poz. 59) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Tytuł I. Małżeństwo. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Dział II. Prawa i obowiązki małżonków . . . . . . . . . . . . . . . 3
Art. 27–28. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
Dział IV. Ustanie małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
Art. 58–614 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
Tytuł II. Pokrewieństwo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Dział II. Przysposobienie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Art. 125 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
Dział III. Obowiązek alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
Art. 128–1441 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
Rozdział 1. Ogólna charakterystyka obowiązku
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
1. Krąg uprawnionych i zobowiązanych . . . . . . . . . . . . . 39
2. Cechy obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
3. Treść obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
4. Zabezpieczenie wykonania alimentów . . . . . . . . . . . . . 42
4.1. Tryb zabezpieczenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.2. Sposoby zabezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
4.3. Poręczenie alimentów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
5. Fikcyjność procesu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
6. Dochodzenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
6.1. Tryb . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
6.2. Właściwość sądu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
6.3. Legitymacja czynna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 47
6.4. Koszty sądowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48
6.5. Zwrot pozwu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
6.6. Zabezpieczenie roszczenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50
6.7. Dowody z urzędu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
6.8. Ugoda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
6.9. Granice rozpoznania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
6.10. Sentencja orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
6.11. Zmiana uprawnionego do odbioru alimentów . . . . . . . . 57
6.12. Skarga kasacyjna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
7. Fundusz alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60
Rozdział 2. Kolejność obowiązków alimentacyjnych . . . . . . . . 65
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65
2. Zbieg zobowiązanych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
2.1. Zbieg rodzica z krewnymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66
2.2. Zbieg małżonka z krewnymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67
2.3. Kolejność obowiązku względem pasierba. . . . . . . . . . . 68
2.4. Kolejność obowiązku w razie przysposobienia . . . . . . . 68
3. Zakres obowiązku krewnych w tym samym stopniu. . . . 69
4. Powstanie obowiązku zobowiązanego w dalszej
kolejności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70
4.2. Brak zobowiązanego w bliższej kolejności . . . . . . . . . . 71
4.3. Niemożność spełnienia obowiązku przez zobowiązanego
w bliższej kolejności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
4.4. Utrudnienia w uzyskaniu alimentów . . . . . . . . . . . . . . 72
4.5. Ciężar i przedmiot dowodu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
Rozdział 3. Podstawy roszczeń alimentacyjnych
(art. 133 KRO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
2. Niedostatek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
3. Alimentowanie pełnoletniego dziecka . . . . . . . . . . . . . 81
4. Samodzielność dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
4.1. Zasiłek dla bezrobotnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
4.2. Studia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
4.3. Zawarcie małżeństwa przez dziecko . . . . . . . . . . . . . . 86
5. Obowiązek alimentacyjny pomiędzy rodzeństwem . . . . . 86
5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86
5.2. Nadmierny uszczerbek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
5.3. Najbliższa rodzina . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
6. Roszczenia matki dziecka pozamałżeńskiego przeciwko
ojcu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
6.1. Roszczenia na podstawie art. 141 KRO. . . . . . . . . . . . 88
6.2. Roszczenia z art. 142 KRO. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91
6.3. Łączne dochodzenie pochodzenia dziecka z roszczeniami
majątkowymi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92
7. Alimenty w stosunku powinowactwa. . . . . . . . . . . . . . 94
7.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94
7.2. Zbieg obowiązku ojczyma/macochy z krewnymi dziecka 96
7.3. Zbieg obowiązku pasierba z dziećmi. . . . . . . . . . . . . . 97
Rozdział 4. Obowiązek alimentacyjny małżonków . . . . . . . . . 99
1. Obowiązek w trakcie małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1. Przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny
(art. 27 KRO) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1.2. Wspólne pożycie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
1.1.3. Alimenty a wina rozkładu pożycia . . . . . . . . . . . . . . . 101
1.1.4. Potrzeby rodziny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102
1.1.5. Zakres obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103
1.1.6. Urlop wychowawczy bez porozumienia z małżonkiem . . 105
1.1.7. Tryb dochodzenia spełnienia obowiązku . . . . . . . . . . . 106
1.2. Nakaz wypłaty wynagrodzenia i innych należności
do rąk małżonka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
1.2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
1.2.2. Pojęcie „inne należności” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106
1.2.3. Tryb dochodzenia nakazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
1.2.4. Zabezpieczenie wniosku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 108
1.2.5. Uchylenie, zmiana orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
1.2.6. Upadek nakazu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
1.2.7. Nakaz a egzekucja. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
2. Obowiązek po ustaniu małżeństwa . . . . . . . . . . . . . . . 110
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
2.2. Konstytucyjny wymiar obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . 111
2.3. Kontynuacja obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
2.4. Zwykły obowiązek alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . 114
2.4.1. Odmowa pomocy społecznej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2.5. Rozszerzony obowiązek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2.5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
2.5.2. Pogorszenie sytuacji. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 117
2.5.3. Swoboda sędziowska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
2.5.4. Niezawinione przyczynienie się do rozkładu pożycia . . . 120
2.5.5. Zgodność z Konstytucją . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121
2.6. Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego . . . . . . . . . . . 121
2.7. Przedłużenie obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
2.7.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123
2.7.2. Wyjątkowe okoliczności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 124
2.7.3. Okres przedłużenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125
2.8. Odesłanie do obowiązku alimentacyjnego między
krewnymi. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
3. Obowiązek wzajemnej pomocy separowanych
małżonków. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128
Rozdział 5. Dochodzenie alimentów w procesie o rozwód
i separację . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1. Alimenty na rzecz małżonka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1.2. Termin płatności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 130
1.3. Kumulacja żądań . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 131
1.4. Powaga rzeczy osądzonej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 132
2. Alimenty na rzecz dziecka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
2.2. Koszty utrzymania i wychowania . . . . . . . . . . . . . . . . 135
2.3. Określenie „wysokości” alimentów w naturze. . . . . . . . 135
2.4. Rygor natychmiastowej wykonalności i zabezpieczenie
roszczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136
2.5. Ustalenie alimentów przed sprawą o rozwód . . . . . . . . 137
2.6. Dobrowolne łożenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
2.7. Skutek braku rozstrzygnięcia o alimentach. . . . . . . . . . 137
Rozdział 6. Zakres świadczeń alimentacyjnych . . . . . . . . . . . 138
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139
2. Usprawiedliwione potrzeby uprawnionego . . . . . . . . . . 140
2.1. Potrzeby mieszkaniowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
2.2. Potrzeby przyszłe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142
2.3. Zwolnienie od kosztów sądowych. . . . . . . . . . . . . . . . 142
3. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego . . . 143
3.1. Zadłużenie zobowiązanego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
3.2. Zbycie substancji majątku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 145
3.3. Pozbawienie wolności zobowiązanego a zakres jego
obowiązku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
4. świadczenia z pomocy społecznej a alimenty . . . . . . . . 152
5. Szczególna ochrona uprawnionego na podstawie
art. 136 KRO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155
5.2. Zrzeczenie się prawa lub zarobkowania . . . . . . . . . . . . 157
5.3. Ważny powód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157
5.4. Ograniczenie czasowe. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 158
Rozdział 7. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego . . . . . . . . 160
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160
2. świadczenia w naturze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
3. Sposób płatności alimentów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162
4. Rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia . . . . . . . . 164
Rozdział 8. Uchylenie się od obowiązku alimentacyjnego . . . . 165
1. Podstawy uchylenia się. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165
2. Uchylenie się na podstawie zasad współżycia
społecznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
2.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
2.2. Narkomania i alkoholizm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169
2.3. Szykana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
2.4. Wina rozkładu pożycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
2.5. Wygórowane roszczenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
Rozdział 9. Przedawnienie roszczeń o świadczenia
alimentacyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
1. Pro praeterito nemo alituri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 172
2. Okres przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173
3. Zawieszenie biegu przedawnienia . . . . . . . . . . . . . . . . 173
4. Przedawnienie w postępowaniu egzekucyjnym . . . . . . . 175
Rozdział 10. Zmiana zakresu obowiązku alimentacyjnego. . . . 176
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176
2. Istotna zmiana stosunków . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
3. Znaczenie umowy o alimenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . 178
4. Zakres postępowania dowodowego . . . . . . . . . . . . . . . 178
5. Udzielenie zabezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
6. Legitymacja – interwencja uboczna. . . . . . . . . . . . . . . 180
7. Treść orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180
8. Zbieg roszczeń z art. 138 KRO i art. 840 KPC . . . . . . 181
Rozdział 11. Roszczenie zwrotne na podstawie art. 140 KRO . 184
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184
2. Możliwości zobowiązanego a wysokość regresu . . . . . . 185
3. Regres pomiędzy rodzicami dziecka . . . . . . . . . . . . . . 185
4. Regres wobec małżonka ojczyma/macochy. . . . . . . . . . 187
5. Konsekwencje oddalenia powództwa o ustalenie
ojcostwa na regres . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188
6. Zwrot kosztów obrony nieletniego . . . . . . . . . . . . . . . 188
7. Regres po rozwodzie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 189
Rozdział 12. Rozwiązanie przysposobienia a obowiązek
alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
1. Zakres orzekania o obowiązku alimentacyjnym. . . . . . . 190
2. Obowiązek alimentacyjny przysposabiającego
a rodziców naturalnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192
3. Termin wymagalności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 192
Część II. Administracyjne środki dyscyplinowania
dłużnika alimentacyjnego oraz fundusz alimentacyjny
A. Komentarz tezowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 195
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
z 7 września 2007 r. (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) . 195
Rozdział I. Przepisy ogólne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
Art. 1–2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196
Rozdział 2. Zasady pomocy państwa osobom uprawnionym
do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego
w przypadku bezskuteczności egzekucji oraz działania
podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych. . . . . . . . 201
Art. 3–8 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201
Rozdział 3. Warunki nabywania prawa do świadczenia
z funduszu alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
Art. 9–14 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207
Rozdział 4. Zasady i tryb postępowania w sprawach
przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu
alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
Art. 15–30. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
Rozdział 5. Finansowanie realizacji zadań przewidzianych
w ustawie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
Art. 31 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 229
Rozdział 6. Zmiany w przepisach obowiązujących. . . . . . . . . 230
Rozdział 7. Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy
o wejściu w życie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 230
B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
Rozdział 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 231
Rozdział 2. Zakres przedmiotowy regulacji. . . . . . . . . . . . . . 246
Rozdział 3. Administracyjne środki dyscyplinowania dłużnika
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
1. Dłużnik alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
2. Współdziałanie wójta z komornikiem sądowym . . . . . . 252
3. Działania wobec dłużnika alimentacyjnego. . . . . . . . . . 265
4. Wywiad alimentacyjny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 268
5. Oświadczenie o dochodach dłużnika alimentacyjnego. . . 272
6. Regres należności z tytułu świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 276
7. Sankcja administracyjna z tytułu wypłaty świadczenia
wierzycielowi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 282
Rozdział 4. Prawo do świadczenia z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 285
1. Istota prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego . 285
2. Osoba uprawniona do świadczenia z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 289
3. Wyłączenia podmiotowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 299
4. Wstrzymanie wypłaty świadczenia . . . . . . . . . . . . . . . 300
5. Organ właściwy w sprawach świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 309
6. Koordynacja świadczeń z funduszu alimentacyjnego . . . 311
7. Weryfikacja prawodawcza świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 325
Rozdział 5. Postępowanie w sprawach świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327
1. Natychmiastowa wykonalność decyzji w sprawach
świadczeń. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 327
2. Upoważnienie do wydawania decyzji . . . . . . . . . . . . . 336
3. Szczególne instytucje procesowe służące szybkości
postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
4. Postępowanie w sprawach zwrotu nienależnie
pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego . . . . . 342
Część III. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych
i rent o charakterze alimentacyjnym
A. Komentarz tezowy. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
Kodeks postępowania cywilnego z 17 listopada 1964 r.
(Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
Część druga. Postępowanie zabezpieczające . . . . . . . . . . . . . 356
Tytuł II. Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych . . . . . . . . . 356
Art. 753–754 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 356
Tytuł III. Przepisy szczególne o egzekucji . . . . . . . . . . . . 360
Dział V. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych. . . . . . . . . 360
Art. 1081–1088 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 360
B. Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391
Rozdział 1. Wierzytelności, do których stosuje się przepisy
o egzekucji alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 391
Rozdział 2. Żródła prawa dla egzekucji i zabezpieczenia
alimentów oraz rent o charakterze alimentacyjnym . . . . . . 394
Rozdział 3. Podstawa wszczęcia egzekucji. . . . . . . . . . . . . . . 398
1. Tytuł egzekucyjny – pojęcie i rodzaje . . . . . . . . . . . . . 398
2. Postępowanie klauzulowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 412
3. Wniosek o wszczęcie egzekucji lub wykonanie
zabezpieczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 420
Rozdział 4. Organy egzekucyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
1. Rodzaje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 423
2. Właściwość organów egzekucyjnych . . . . . . . . . . . . . . 423
3. Zbiegi egzekucji oraz egzekucji i zabezpieczenia . . . . . 427
Rozdział 5. Przebieg postępowania. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436
1. Czynności procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436
2. Dochodzenia i wywiady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 437
3. Zakres zaspokojenia należności alimentacyjnych
w egzekucji poszczególnymi sposobami. . . . . . . . . . . . 444
3.1. Egzekucja z wynagrodzenia za pracę . . . . . . . . . . . . . 444
3.2. Zatrudnienie dłużnika u osoby bliskiej . . . . . . . . . . . . 446
3.3. Egzekucja z wierzytelności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 446
3.4. Egzekucja ze świadczeń rentowych i emerytalnych . . . . 448
3.5. Egzekucja z rachunków bankowych . . . . . . . . . . . . . . 451
Rozdział 6. środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym 452
1. Klasyfikacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 452
2. Powództwo opozycyjne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 454
2.1. Powództwo opozycyjne a powództwo z art. 138 KRO . . 458
3. Powództwo ekscydencyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 459
4. Powództwo osoby trzeciej, której wierzytelność
zaspokajana jest w niższej pozycji niż alimenty o ustalenie 461
5. Skarga na czynności komornika . . . . . . . . . . . . . . . . . 462
5.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 462
5.2. Skutki wniesienia skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467
5.3. Tok czynności procesowych wywołanych wniesieniem
skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 467
5.4. Skutki nieuzupełnienia braków formalnych. . . . . . . . . . 469
6. Zarzuty przeciwko planowi podziału . . . . . . . . . . . . . . 470
7. Zażalenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 471
8. Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania jej
sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. . . . . . . . . . . . . . . 472
8.1. Zakres rozpoznania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 477
8.2. Zakres orzekania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 479
8.3. Skutki uwzględnienia skargi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 482
Rozdział 7. Koszty wykonania zabezpieczenia i koszty
postępowania egzekucyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 483
2. Zaskarżalność postanowień w przedmiocie kosztów. . . . 486
Rozdział 8. Szczególne tryby przymusowego, pozaegzekucyjnego
zaspokajania roszczeń alimentacyjnych. . . . . . . . . . . . . . . 489
Rozdział 9. Egzekucja świadczeń na rzecz Funduszu
Alimentacyjnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 492
Część IV. Jurysdykcja w sprawach alimentacyjnych
Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 497
Rozdział 1. Uwagi wstępne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 497
Rozdział 2. Normy kolizyjne krajowe dotyczące właściwości
sądu w sprawach alimentacyjnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . 498
1. Ustawa z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) . . . . . . . . . 498
2. Ustawa z 12.11.1965 r. – Prawo prywatne
międzynarodowe (Dz.U. Nr 46 poz. 290 ze zm.) . . . . . 498
Rozdział 3. Normy kolizyjne międzynarodowe (wielostronne) . 501
1. Konwencja o prawie właściwym dla zobowiązań
alimentacyjnych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501
2. Konwencja o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych
za granicą sporządzona w Nowym Jorku 20.6.1956 r.
(Dz.U. z 1961 r. Nr 17, poz. 87). W stosunku do Polski
weszła w życie 12.11.1960 r.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 501
3. Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń
sądowych w sprawach cywilnych i handlowych
sporządzona w Lugano 16.9.1988 r. (Dz.U. z 2000 r.
Nr 10, poz. 132). W stosunku do Polski weszła
w życie 1.2.2000 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 502
4. Rozporządzenie Rady (WE) Nr 44/2001 z 22.12.2000 r.
o jurysdykcji oraz uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń
w sprawach cywilnych i handlowych. (Dz.Urz. UE.L
z 2001 r. Nr 12, s. 1, wyd. specjal. Dz.Urz.UE.WS
rozdz. 19 t. 4, s. 42). W stosunku do Polski weszło
w życie 1.5.2004 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 504
Rozdział 4. Umowy dwustronne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 505
1. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Republiką
Białorusi o pomocy prawnej i stosunkach prawnych
w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych
i karnych, sporządzona w Mińsku 26.10.1994 r.
(Dz.U. z 1995 r. Nr 128, poz. 619) . . . . . . . . . . . . . . 505
2. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą
o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach
cywilnych i karnych sporządzona w Kijowie
24.5.1993 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 96, poz. 465 ze zm.). . 505
3. Umowa między Rzeczpospolitą Polską a Federacją
Rosyjską o pomocy prawnej i stosunkach prawnych
w sprawach cywilnych i karnych – sporządzona
w Warszawie 16.9.1996 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 83,
poz. 750) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 506
4. Zasada wzajemności z USA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 507
Część V. Egzekucja alimentów z zagranicy
Część opisowa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
Rozdział 1. Zasady kierowania wniosków alimentacyjnych
za granicę. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 511
2. Niezbędne dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 512
3. Warunki wspólne dla wszystkich umów. . . . . . . . . . . . 516
4. Tryby przesyłania wniosków – umowy wielostronne
(konwencje), umowy dwustronne, zasada wzajemności. . 516
4.1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 516
4.2. Zasada wzajemności. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 517
4.3. Umowy wielostronne, których Polska jest stroną. . . . . . 518
4.4. Umowy dwustronne, których Polska jest stroną . . . . . . 519
4.5. Wybór podstawy prawnej skierowania wniosku
o egzekucję alimentów za granicę . . . . . . . . . . . . . . . 521
Rozdział 2. Konwencja nowojorska z 20.6.1956 r. . . . . . . . . . 522
1. Sygnatariusze konwencji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 522
2. Wymagane dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 523
3. Organ przesyłający i Organ przyjmujący . . . . . . . . . . . 524
4. Język wniosku . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 524
5. Przebieg postępowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 525
Rozdział 3. Wniosek o stwierdzenie wykonalności orzeczenia
w innym państwie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 527
Rozdział 4. Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń
odnoszących się do obowiązków alimentacyjnych,
sporządzona w Hadze 2.10.1973 r., (Dz.U. z 2000 r. Nr 2,
poz. 13), w stosunku do Polski weszła w życie 1.7.1996 r. . . 529
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 529
2. Wymagane dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530
3. Przesyłanie wniosku. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 530
Rozdział 5. Konwencja o jurysdykcji i wykonywaniu
orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych,
sporządzona w Lugano 16.9.1988 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 10,
poz. 132) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532
2. Wymagane dokumenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 532
3. Zastosowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533
4. Najwyższe uprzywilejowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 533
Rozdział 6. Uregulowania prawne kwestii stwierdzenia
wykonalności oraz wykonywania orzeczeń zasądzających
alimenty w Unii Europejskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 534
Rozdział 7. Uzyskanie pomocy prawnej w innym państwie
członkowskim (wniosek o zwolnienie od kosztów
i ustanowienie adwokata) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 536
Rozdział 8. Procedura uznania i stwierdzenia wykonalności
zagranicznego orzeczenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538
1. Uwagi ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538
2. Rodzaje orzeczeń podlegających uznaniu i stwierdzeniu
wykonalności . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 538
3. Przesłanki wymagane do stwierdzenia wykonalności
orzeczenia i najczęstsze przyczyny odmowy. . . . . . . . . 539
4. Skutki odmowy uznania orzeczenia. . . . . . . . . . . . . . . 540
Rozdział 9. Legalizacja dokumentów do użytku za granicą
i uregulowania prawne tej kwestii . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542
1. Pełna legalizacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 542
2. Konwencja znosząca pełną legalizację. . . . . . . . . . . . . 542
3. Apostille. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543
XIII
Rozdział 10. Europejski Tytuł Egzekucyjny dla roszczeń
bezspornych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544
1. Warunki uzyskania ETE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 544
2. Zaświadczenia ETE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 545
3. Odmowa wydania ETE i skutki odmowy. . . . . . . . . . . 546
Rozdział 11. Przegląd państw, charakterystyka postępowania
oraz praktyczne uwagi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547
1. Algieria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547
2. Australia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 547
3. Austria. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 548
4. Belgia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 551
5. Dania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 552
6. Finlandia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 553
7. Francja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 554
8. Grecja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 556
9. Hiszpania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 557
10. Holandia (Niderlandy) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 558
11. Irlandia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 558
12. Kanada . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 559
13. Niemcy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 561
14. Norwegia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 563
15. Stany Zjednoczone Ameryki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 564
Formularze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 565
16. Syria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567
17. Szwajcaria . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 567
18. Szwecja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 569
19. Turcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 570
20. Wielka Brytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 571
21. Włochy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 576
Rozdział 12. Pomoc w przygotowaniu wniosku oraz w toku
postępowania o egzekucję alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . 578
Rozdział 13. Nieznane miejsce pobytu osoby zobowiązanej
za granicą. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 579
Rozdział 14. Alimenty dla osoby dorosłej . . . . . . . . . . . . . . . 580
Rozdział 15. Ograniczenia egzekucji z zagranicy . . . . . . . . . . 581
Rozdział 16. Obliczanie długu alimentacyjnego . . . . . . . . . . . 582
Rozdział 17. Zakończenie obowiązku alimentacyjnego . . . . . . 584
Rozdział 18. Bezskuteczność egzekucji alimentów z zagranicy . 585
Rozdział 19. Koszty egzekucji alimentów z zagranicy
ponoszone przez wnioskodawcę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 586
Rozdział 20. Podsumowanie i wnioski . . . . . . . . . . . . . . . . . 588
Część VI. Wzory pism i wniosków
Wzory pism do Części I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 593
1. Pozew o alimenty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 593
2. Pozew o podwyższenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . 595
3. Pozew o obniżenie alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . 597
4. Pozew o wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego . . . . . 598
XIV
5. Pozew o zapłatę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 599
6. Wniosek o nakazanie wypłacenia małżonkowi
wynagrodzenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 600
Wzory pism do Części II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601
1. Wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 601
2. Zaświadczenie o dochodzie członków rodziny . . . . . . . 607
3. Oświadczenie o dochodzie członków rodziny
rozliczających się ryczałtowo. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 608
4. Oświadczenie o dochodzie członków rodziny
niepodlegających opodatkowaniu w roku poprzednim. . . 609
5. Zaświadczenie komornika o bezskuteczności egzekucji
alimentów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 612
6. Oświadczenie majątkowe dłużnika alimentacyjnego . . . . 615
Wzory pism do Części III. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 617
1. Wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów. . . . . . . . . . 617
2. Skarga na czynności komornika . . . . . . . . . . . . . . . . . 618
3. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. . . . . 620
4. Pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. 622
5. Pozew o zwolnienie spod egzekucji . . . . . . . . . . . . . . 624
Wzory pism do Części V . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 627
1. Wniosek o egzekucję alimentów za granicą . . . . . . . . . 627
2. Wniosek o egzekucję alimentów do Turcji na podstawie
Konwencji nowojorskiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 629
3. Oświadczenie o sytuacji materialnej dla Organu
przyjmującego w trybie Konwencji nowojorskiej
z 20.6.1956 r. – w Austrii – formularz ZPForm 1. . . . . 632
4. Pełnomocnictwo dla organu za granicą na podstawie
Konwencji nowojorskiej z 20.6.1956 r. . . . . . . . . . . . . 641
5. Przykład urzędowego zaświadczenia o wysokości
odsetek ustawowych. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 642
6. Wniosek o uznanie (stwierdzenie wykonalności)
orzeczenia zagranicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 643
Załącznik Nr 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 645
Załącznik Nr 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 661
Załącznik Nr 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 663
Indeks rzeczowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 667
XV
cena: 129zł
Do koszyka.
wszystkie książki w tej kategorii »